Olejki eteryczne na start – jakie wybrać?

Od czego zacząć przygodę z aromaterapią? Najlepiej warto zacząć od wyjaśnienia, co to jest olejek eteryczny i co to jest aromaterapia. Bardzo ważne jest zdać sobie sprawę z kwestii bezpieczeństwa stosowania olejków eterycznych np. na skórę. Kolejna istotna kwestia, to zasada zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania olejków eterycznych u dzieci.

Od czego jednak zacząć praktykę? Jak zbudować swój zestaw olejków eterycznych, jak najbardziej bezpiecznych? Jak wybrać olejki, które będą przyjemne zapachowo bez specjalnych umiejętności perfumerskich, dobierania stężeń i łączenia ich w kompozycje? No i wreszcie, być może najtrudniejsze, czyli jak wybrać olejki, które pomogą w drobnych dolegliwościach. Olejki eteryczne na katar, ugryzienie owadów, brak energii czy niepokój. Ogólne porady, jak wybierać olejki eteryczne znajdziesz tutaj. Dowiesz się z nich, jakie są najważniejsze informacje o olejku, które powinieneś znać przed zakupem i jak przechowywać olejki eteryczne.

Podstawowe olejki eteryczne w domowej aromaterapii

Poniżej przedstawiamy propozycje olejków eterycznych do pierwszego domowego zestawu. Oczywiście, jeśli wiesz, że któryś z tych olejków uczula Cię, nieprzyjemnie się kojarzy lub po prostu nie lubisz danego zapachu – nie ma sensu go kupować. Robisz to przecież dla przyjemności. Ponadto istnieje ryzyko, że stosowanie olejków o zapachach, które się Tobie nie podobają, nie przyniesie maksymalnie pozytywnego efektu (na przykład przez generowanie złych emocji).

Poniższe propozycje opierają się na sprawdzonych źródłach wiedzy aromaterapeutycznej oraz własnej praktyce. Podstawowe źródła to „The Complete Book of Essential Oils and Aromatherapy”, „Aromatica”, materiały z kursu aromaterapii klinicznej Penny Price Academy oraz własna praktyka fitoterapeutyczna.

Mały zestaw do domowej aromaterapii

W małym zestawie znajdują się najczęściej polecane przez aromaterapeutów olejki eteryczne. Są łatwo dostępne, a zapach ich nie jest wielką niewiadomą. Ponadto są to olejki, które mają szerokie zastosowanie. Z wymienionych olejków łatwo sporządzić można mieszanki o przyjemnym zapachu i wysokiej skuteczności aromaterapeutycznej. Olejki w małym zestawie to:

  • cytryna (Citrus limon)
  • drzewko herbaciane / tea tree (Melaleuca alternifolia)
  • eukaliptus (zwłaszcza promienisty, Eucalyptus radiata)
  • geranium (Pelargonium graveolens)
  • lawenda lekarska (Lavandula officinalis lub syn. L. angustifolia)
  • rumianek (rzymski Anthemis nobilis lub niemiecki Matricaria chamomilla)

 

Na szczególną uwagę zasługują olejki rumiankowe, pochodzące z organicznych plantacji w Bułgarii. Rumianek rzymski i rumianek niemiecki oferujemy w trzech stężeniach:

  • olejek stężony 100% (czyli bez żadnych dodatków) w fiolkach o pojemności 1,5 ml – przeznaczony do dyfuzorów, wykonywania własnych mieszanek do dyfuzorów, do inhalacji, do perfum na bazie wody lub alkoholu, a także wszelkich produktów do masażu, kosmetyków (w rozcieńczeniu)
  • olejek stężony 10% (naturalny 100% olejek został zmieszany z  organicznym olejem jojoba w proporcji 10 g olejku rumiankowego na 90 g oleju jojoba) – jest to koncentrat na bazie oleju, przeznaczony do sporządzania maści, kosmetyków, olejów do masażu, perfum na bazie oleju. Uwaga – produkt należy rozcieńczyć przed naniesieniem na skórę, stężenie 10% nie jest dla skóry niebezpieczne, jednak rumianek działa doskonale w maleńkich stężeniach: im mniejsze stężenie, tym lepszy efekt. Olejki rozcieńczone w oleju jojoba nie są przeznaczone do dyfuzorów.
  • olejek stężony 3% w oleju jojoba

Ciekawostka – olejek eteryczny rumianku niemieckiego, zwany jest również olejkiem rumianku niebieskiego lub pospolitego. Charakteryzuje się ciemnym, granatowym kolorem, a po zmieszaniu ze złotym olejem jojoba kolor nabiera szmaragdowego odcienia. Olejek ten ma m.in. świetne właściwości relaksacyjne, ułatwia zasypianie i jest bezpieczny dla dzieci. Zabawny pomysł, to robienie olejkiem niebieskich kropek na kołderce lub poduszce dziecka (pomysł zaczerpnięty z grupy Aromastrona). Najlepsze kropki to z mieszanki olejków: rumianek+lawenda+mandarynka (w sklepie mieszanka Lawenda 01).

Podstawowe olejki eteryczne „Mały zestaw” – więcej informacji

 

  • Cytryna: olejek tłoczony ze skórek cytryny, o charakterystycznym „cytrynowym” zapachu, wynikający z obecności aldehydów (cytral – chcesz wiedzieć więcej o chemii olejków?). Olejek ten ma dobre właściwości antybakteryjne, grzybobójcze i przeciwwirusowe. Poprawia nastrój i jest to jeden z najczęściej polecanych olejków przy spadku nastroju, związanym z depresją sezonową (ang. SAD). Podobnie działają inne olejki zawierające cytral (np. Litsea cubeba, melisa, trawa cytrynowa). UWAGA – olejek cytrynowy działa fototoksycznie i ma krótki termin przydatności, więc wykorzystaj go w miarę szybko i nie stosuj na skórę do 12 godzin przed ekspozycją na słońce! Doskonale sprawdzi się w takich zastosowaniach jak: dyfuzja, domowe porządki i kąpiele/aromaterapia w kabinie prysznicowej.
  • Drzewko herbaciane / ang. tea tree: olejek destylowany z liści i gałązek, o silnym działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwwirusowym. Klasyka dyfuzji w sezonie przeziębieniowym, ładnie pachnie w połączeniu z cytryną. Dobrze spisuje się w pielęgnacji cery trądzikowej. Olejek drzewka herbacianego to jeden z najbezpieczniejszych olejków eterycznych, odpowiedni dla małych dzieci. Zapoznaj się z zasadami stosowania olejków u dzieci. Dobre zastosowania dla olejku drzewka herbacianego to dyfuzja i domowe kosmetyki.
  • Eukaliptus – polecamy zwłaszcza eukaliptus promienisty. Aktualnie w Herbisklepie dostępna jest cała gama olejków eukaliptusowych, które łączy wysoka zawartość składnika o nazwie eukaliptol. Eukaliptus wygrywa z problemami dróg oddechowych, więc rozpylaj niewielką ilość przy oznakach przeziębienia, zatkanym nosie czy początkach kaszlu. UWAGA – olejek eukaliptusowy można rozpylać w pokoju dziecka, jednak w oddaleniu od twarzy (nosa). Krople i maści eukaliptusowe blisko małego noska są zabronione. Składnik olejków eukaliptusowych eukaliptol, poprawia zdolności kognitywne (skupienie, łatwość nauki). Stosuj do dyfuzji, przy kaszlu, katarze, zatkanych zatokach i infekcjach. Więcej o eukaliptusie dowiesz się ze wpisu na Aromastrona: Olejek eukaliptusowy a o eukaliptolu znanym również jako 1,8-cyneol lub kajeputol ze wpisu na Aromastrona: Olejek eteryczny kajeputowy (Melaleuca leucadendron).
  • Geranium – olejek geraniowy działa antybakteryjnie i jest bezpieczny dla małych dzieci. Warto połączyć go np. z drzewkiem herbacianym, eukaliptusem i cytryną, bowiem olejki w odpowiednio dobranych zestawach wykazują silniejsze działanie antybakteryjne niż stosowane samodzielnie (zjawisko to nazywa się synergią). Geranium poprawia również krążenie limfy, rozgrzewa skórę, stopy i dłonie. Stosuj przy infekcjach bakteryjnych, wirusowych, na poprawę krążenia i rozgrzanie.
  • Lawenda lekarska – ta lawenda jest bezpieczna dla najmłodszych dzieci. Doskonała przy stresie i zdenerwowaniu, lekko uspokaja, ułatwia zasypianie i poprawia jakość snu. Działa silnie antybakteryjnie, przeciwzapalnie, stymuluje układ odpornościowy do lepszej pracy. Stosuj przy infekcjach bakteryjnych, na stres, niepokój, a nawet poprawę odporności.
  • Rumianek: rzymski lub niemiecki, każdy z nich jest znakomity, przy czym niezwykle wydajny – te olejki stosuj w ilości minimalnej. Działają przeciwzapalnie, przeciwbólowo, przeciwalergicznie, silnie uspokajająco (rumianek rzymski wręcz nasennie). Olejki rumiankowe są bezpieczne dla dzieci. Stosuj przy alergii, nadmiarze histaminy, stanach zapalnych, przy bezsenności i stresie, przy wszelkich problemach trawiennych (masaż brzucha).

Mały zestaw – do czego może się przydać?

Olejki eteryczne z małego zestawu sprawdzą się świetnie w przypadkach takich jak:

  • zapobieganie infekcjom: ograniczanie rozwoju bakterii i rozprzestrzeniania się wirusów przez: dyfuzję, używanie olejków w domowych porządkach (np. dodać do płynu do mycia podłóg); stosowanie osobistych inhalatorków / sztyftów, nasączonych olejkami; tworzenie perfum antybakteryjnych o prostym składzie;
  • hamowanie rozwoju infekcji sezonowych, w tym stanów zapalnych dróg oddechowych;
  • dla poprawy nastroju przy jesiennym smutku, trudnościach z zasypianiem;
  • do pielęgnacji skóry, m.in. skóry trądzikowej (zobacz więcej zaleceń dermatologicznych);
  • w preparatach antyalergicznych, zarówno do stosowania na skórę, jak i dyfuzji (np. przy katarze siennym).

Mieszanki olejków eterycznych z małego zestawu

Mieszanki wykonaj samodzielnie lub sięgnij po gotowe z oferty Herbisklepu. Prezentowane mieszanki olejków eterycznych nadają się do stosowania w dyfuzorze, to mieszanki czystych, naturalnych, 100% olejków eterycznych. Szczegółowy opis składu mieszanek na stronach produktów.

Mieszanka Lawenda 01 G: wśród klientów Herbisklepu i czytelników bloga Herbiness ta mieszanka zyskała rangę kultowej, to niemal Panaceum. W składzie lawenda lekarska, rumianek niemiecki, mandarynka. Mieszanka szczególnie lubiana przez dzieci, bardzo ceniona przez dorosłych. Ułatwia zasypianie, harmonizuje myśli, łagodzi bóle i napięcia mięśni. Znakomita do masażu brzucha przy niestrawności i przy PMS. Zapach słodki i kojący. Zastosowanie: dyfuzja oraz preparaty do masażu.

Podobne, choć silniej uspokajające działanie, ma mieszanka Lawenda 01R – w składzie lawenda, mandarynka i rumianek rzymski.

Mieszanka Geranium 01 zawiera lawendę lekarską, geranium i tangerynkę – świeży, nieco koloński zapach dodaje radości. Mieszanka ma działanie przeciwbakteryjne i przeznaczona jest do dyfuzji w pokoju dziecka. Inny pomysł to zastosowanie kropli mieszanki na szalik lub w biżuterii do aromaterapii i wdychanie w pomieszczeniach, w których przebywa wiele osób.

Mieszanka Rumianek&Rumianek – łagodna dla skóry i bezpieczna dla dzieci, przy tym silna w działaniu mieszanka przeciwzapalna, przeciwbólowa i rozluźniająca.

Duży zestaw do domowej aromaterapii

Duży zestaw zostaje poszerzony dodatkowo o kolejne olejki eteryczne.

Olejki z grupy bezpiecznych w stosowaniu:

  • imbir (Zingiber offcinale)
  • kadzidłowiec (Boswellia serrata, Boswellia carteri)
  • mandarynka (Citrus reticulata)
  • ylang-ylang (Cananga odorata)
  • sandałowiec, zwłaszcza kaledoński (Santalum austrocaledonicum Vieill)

Olejki wymagające szczególnej ostrożności podczas stosowania w kontakcie ze skórą i w pobliżu dzieci:

  • mięta pieprzowa (Mentha piperita)
  • rozmaryn (Rosmarinus officinalis)
  • tymianek ct. linalol (Thymus vulgaris)

 

 

 

Duży zestaw – olejki bezpieczne w stosowaniu

  • imbir: olejek imbirowy nie pachnie, jak kłącze imbiru, za to znakomicie ogrzewa ciało, działa przeciwinfekcyjnie, przeciwalergicznie i przeciwwirusowo. Zdecydowanie warto dodać odrobinę imbiru do olejku cytrynowego i drzewka herbacianego, co wzmocni działanie i doda owocowego, kwaśnego zapachu. W preparatach do masażu imbir pobudza krążenie krwi i limfy, zwłaszcza w zestawie z cytryną i geranium – warto przetestować przy bólach mięśni. UWAGA – stosuj niewielką ilość imbiru w mieszance, bo ten olejek pachnie bardzo intensywnie i szybko dominuje w zestawie. Jeśli nie lubisz zapachu olejku imbirowego, zastosuj olejek kardamonowy – to również świetnie ogrzewa i podnosi na duchu.
  • kadzidłowiec: destylowany z żywicy kadzidłowca Cartera, olejek stosowany dla ukojenia psychiki, działa przeciwlękowo, stymuluje układ odpornościowy. Olejek kadzidłowy to jeden z najbardziej lubianych zapachów – ta moda nie przemija od tysięcy lat. Bardzo przydatny w kompozycjach perfum naturalnych – utrwala zapach.
  • mandarynka: tłoczona ze skórek mandarynki, jednej z najbardziej pierwotnych form owoców cytrusowych. Pachnie słodko, nieco mdło, działa uspokajająco, przeciwskurczowo, przeciwbólowo. Znakomicie sprawdza się w produktach do masażu przy trudności ze snem, nadmiarze śluzów w organizmie (przewlekły katar, mokry kaszel itp), poprawia krążenie krwi i limfy, dlatego jest zalecana w kosmetykach ujędrniających. Zamiennie stosować można olejek tangerynki, pachnący bardziej świeżo i czysto, jednak o nieco słabszym działaniu terapeutycznym. Więcej o właściwościach olejku mandarynkowego na Aromastrona: Olejek eteryczny mandarynki (Citrus reticulata).
  • ylang-ylang: olejek destylowany z kwiatów Cananga odorata, najczęściej kojarzy się z przesłodzonym i mdłym zapachem sklepu indyjskiego. Zapach ylang-ylang jest znakomity, pod warunkiem, że zastosujesz małą ilość i najlepiej w połączeniu z innymi olejkami, np. mandarynką, cytryną i kadzidłowcem. Ylang-ylang potrafi zbudować piękne naturalne perfumy, a co ciekawsze – w składzie olejku znaczna ilość kannabinoidów (beta-kariofilen, więcej na jego temat we wpisie o Copaibie). Olejek ma więc działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, a także koi psychikę, dobry dla wyciszenia, przy stresie i bezsenności. Więcej na jego temat we wpisie Ylang-ylang na 1000roslin.pl.
  • sandałowiec: olejek destylowany z drewna sandałowca to olejek kosztowny, jednak warto mieć niewielką ilość pod ręką, na wypadek infekcji dróg moczowych, trudnych do zagojenia ran, czy przewlekłego smutku. Ten olejek silnie wpływa na psychikę i dodaje otuchy nawet w trudnych momentach. Zamiennie można zastosować olejek cedru himalajskiego lub atlaskiego. Olejki te, choć mają odmienny skład chemiczny, stosowane są w podobnych sytuacjach. Olejek cedrowy działa przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo, silnie stymuluje układ odpornościowy, działa przeciwdepresyjnie, wspomaga gojenie ran, w tym odleżyn, a także poprawia przewodnictwo nerwowe, więc poleca się go do masażu osób z niedowładami.

 

 

Duży zestaw – olejki wymagające szczególnej ostrożności

  • mięta pieprzowa: olejek destylowany z kwitnącego ziela. UWAGA – zachowaj ostrożność, ten olejek nie jest odpowiedni dla dzieci poniżej 3 roku życia (dla dzieci użyj miętę zieloną). Olejek o działaniu znieczulającym (w preparatach na skórę), odblokowuje drogi oddechowe – to dzięki zwężaniu naczyń krwionośnych (wazokonstrykcja), pomocna również przy migrenach, a ponadto znakomicie łagodzi świąd. Olejek mięty pieprzowej wspomaga wchłanianie skórne preparatów kosmetycznych (jest promotorem przejścia). Zapach miętowy i bardzo intensywny, maskuje / tłumi inne zapachy. Alternatywnie mięta polna Mentha arvensis (silniejsze działanie). Mięta pieprzowa pobudza psychicznie, zwiększa również wydajność fizyczną organizmu. Klasyka preparatów udrażniających drogi oddechowe to mięta+eukaliptus+cytryna. Więcej o mięcie dowiesz się ze wpisów na Aromastrona: Olejek eteryczny mięty pieprzowej (Mentha piperita) i Olejek eteryczny mięty zielonej (Mentha spicata).
  • rozmaryn: olejek destylowany z rozmarynu, nie jest odpowiedni dla małych dzieci. Zazwyczaj pisząc o olejku rozmarynowym mamy na myśli olejek rozmarynowy bogaty w 1,8-cyneol, czyli o chemotypie cyneolowym – to ten olejek jest polecany dla wspomagania procesów uczenia się, pobudza psychicznie. Za taki efekt odpowiada zawartość 1,8-cyneolu oraz kamfory. Ponadto olejek ten jest użyteczny przy stanach zapalnych dróg oddechowych, bólach mięśni itp.
  • tymianek: kolejny olejek, przy którym potrzebna jest podstawowa wiedza na temat chemotypów olejków eterycznych. Olejek tymiankowy chemotyp linalolowy to łagodny w działaniu olejek, odpowiedni dla dzieci. Charakteryzuję się umiarkowanymi właściwościami przeciwbakteryjnymi i jest często polecany w aromaterapii dziecięcej. Prawdziwą gwiazdą antybakteryjną jest natomiast tymianek o chemotypie tymolowym (bogaty w tymol), który działa silnie przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo i przeciwświądowo. Uwaga – silnie drażni skórę. Nie rozpylaj w pobliżu dziecka.

 

 

Mieszanki olejków eterycznych z dużego zestawu

Mace 03 – kultowa mieszanka z miętą pieprzową, tymiankiem, cynamonem i całym bogatym zestawem olejków. Działa silnie antybakteryjnie, przeciwwirusowo i przeciwzapalnie. Jest pomocna przy kontuzjach czy stanach zapalnych zatok (szczególnie inhalacje parowe). UWAGA – to mieszanka nieodpowiednia dla małych dzieci. Sprawdza się w dyfuzorach i jako spray odświeżający w samochodzie. Zawiera cynamon i tymianek tymolowy – komponenty silnie drażniące skórę. Zachowaj ostrożność.

Rescue 02 – mieszanka z sandałowcem, cedrem, ylang i innymi olejkami o działaniu ratunkowym dla psychiki. Wdychanie często okazuje się ratunkiem w sytuacjach kryzysowych.

Mięta 06 – mieszanka mięty pieprzowej i mięty zielonej (doublemint) plus olejek imbirowy. Przeznaczona głównie do aromatyzowania samochodu w czasie podróży (w celu zapobiegania chorobie lokomocyjnej)

Eukaliptus 02 – pachnie świeżo i cytrusowo, to mieszanka m.in. olejków mięty pieprzowej, eukaliptusa gałkowego i elemi. Wypróbuj przy problemach dróg oddechowych, zatkanym nosie i spadku wydajności psychicznej oraz fizycznej. Łatwiej się myśli przy tym zapachu, dodaje on energii i wzmaga koncentrację.